Σας στέλνω τις σκέψεις μου γραπτώς, παρά την ισχυρή επιθυμία μου να τις μοιραστώ μαζί σας από κοντά.
Όμως η σημερινή συνάντηση συνέπεσε χρονικά με μια ευτυχή συγκυρία για την πόλη μας που αφορά την έναρξη μιας σημαντικής συνεργασίας μας με τον ιστορικό Δήμο της Βενετίας. Αποδεχόμενοι με χαρά την πρόσκληση του Δημάρχου Βενετίας, ο Περιφερειάρχης Κρήτης, ο  Δήμος Ρεθύμνου, ο Δήμος Χανίων και η Αρχαιολογική Υπηρεσία Ρεθύμνου αναχωρήσαμε  για την όμορφη ιταλική πόλη με σκοπό να εγκαινιάσουμε νέους άξονες  συνεργασίας σε επίπεδο πολιτιστικών ανταλλαγών, που ελπίζουμε να κομίσει οφέλη και στη δική μας πόλη που έχει τόσα κοινά ιστορικά και πολιτιστικά στοιχεία με τη Βενετία.
Ελπίζω να δοθεί η ευκαιρία στο πλαίσιο αυτής της συνάντησης να τους ενημερώσω και για την πρωτοβουλία ανακατασκευής του ενετικού ρολογιού του Ρεθύμνου που μας άφησαν πολύτιμη κληρονομιά οι πρόγονοι τους και που δυστυχώς δεν φανήκαμε αντάξιοι της πολύπλευρης σημασίας του για την πόλη μας.
Εκείνο που θα ήθελα ωστόσο να γνωρίζετε είναι ότι είμαι παρόν σε αυτή την εμπνευσμένη πρωτοβουλία που με τόση θέρμη στηρίζετε, και παρακαλώ να θεωρείτε δεδομένη και τη δική μου υποστήριξη και συμπαράσταση σε όλα τα επίπεδα.
Είναι γεγονός ότι, το σύνολο των Ρεθυμνιωτών  αλλά και των επισκεπτών του που ενδιαφέρονται για την ιστορία του τόπου που επισκέπτονται, θλίβονται με την απονενοημένη απόφαση της τότε δημοτικής  αρχής να κατεδαφίσει ένα μνημείο – σύμβολο για λόγους μάλλον ιδιοτελείς και ευτελείς.
Επειδή όμως το παρελθόν έχει αξία μόνον όταν μας διδάσκει δεν έχει νόημα να μπούμε στην διαδικασία ερμηνείας της παράλογης λογικής που ώθησε στην απόφαση κατεδάφισης του ενετικού ρολογιού. Σημασία έχει που υπάρχουν πάντοτε άνθρωποι που νοιάζονται και έχουν τη γνώση και τη θέληση να διορθώσουν τις λανθασμένες  επιλογές άλλων προς όφελος των σημερινών και αυριανών κατοίκων της πόλης.
Σας συγχαίρω για το ενδιαφέρον σας και την πίστη σας στη μελλοντική προοπτική του Ρεθύμνου. Κυρίως, για την ευαισθησία σας  και την επιμονή σας να διοχετεύσετε αυτή την πίστη στην αποκατάσταση ενός πληγωμένου κομματιού της ιστορίας μας.
Σας ευχαριστούμε γι’ αυτή την απόδοση σεβασμού στο παρελθόν του Ρεθύμνου, γι’ αυτό το δημιουργικό φρεσκάρισμα της μνήμης και τα ευεργετικά ξυπνήματα της θύμησης.
Σας ευχαριστούμε ακόμη  για την ευκαιρία που δίδετε στο Δήμο μας να κάνει πράξη την εξωστρέφεια που επιδιώκει να δείχνει ως υπηρεσία που είναι κοντά στον πολίτη και τις επιθυμίες του.
Εύχομαι η κοινή μας επιθυμία να ξεφύγει άκοπα από τα μονοπάτια της ουτοπίας και να αξιωθούμε να συναντήσουμε το παρελθόν μας στο μέλλον, μετρώντας το χρόνο από το ηλιακό ρολόϊ του Ρεθύμνου.
Να είστε καλά και ελπίζω να μας δοθεί η ευκαιρία να τα πούμε από κοντά.

ΓΙΩΡΓΗΣ Χ. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ
ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

»Απέναντι ακριβώς από τη Λότζια, στο φρύδι της θάλασσας στη μικρή πλατεία του λιμανιού, που ξετέλεβε μικρός προμαχώνας από τα παλιά τείχη της πολιτείας, οι βενετσιάνοι είχαν στήσει ένα μικρό αριστούργημα. Το ονομαστό ηλιακό ρολόι, που ήταν το καμάρι του Ρεθέμνους…

…όσοι το θυμούνται το περιγράφουν με τα ομορφότερα λόγια και καταριούνται τον αφανισμό του«

Δημήτριος Εμμ. Αετουδάκης – Η ζωή μιας Πολιτείας (1970).

Το «Ρολόι» σε γλυπτό της Γκέλης Καλλίνικου τοποθετημένο σε σεντούκι ως τρόπαιο για το 19^ο Κυνήγι Θησαυρού 2008

1. 19ο Κυνήγι Θησαυρού

Εικ. 2 Το «Ρολόι» σε ψηφιδωτό που κατασκεύασε η νικήτρια ομάδα «Έτσι» από το 7^ο Δημοτικό Σχολείο Ρεθύμνου για την έκθεση έργων στο 11^ο Παιδικό Κυνήγι Θησαυρού – 2008.

Για 19η φορά διοργανώθηκε και φέτος το Κυνήγι του Κρυμμένου Θησαυρού στο Ρέθυμνο. Ένα ταξίδι στην ιστορία της πόλης από το οποίο βγαίνουμε όλοι λίγο πιο «πλούσιοι» σε ιστορική γνώση και διασκέδαση, με τελικό νικητή το Ρέθυμνο. Ποιος θα το περίμενε πριν 19 χρόνια ότι μια εκδήλωση ψυχαγωγικού χαρακτήρα όπως το Κυνήγι του Θησαυρού, εκτός από την αναβίωση το 1993 του Ρεθεμνιώτικου Καρναβαλιού, θα πυροδοτούσε έκρηξη συγγραφικής, εκδοτικής δραστηριότητας αλλά και το μαζικό ενδιαφέρον για την ιστορία του τόπου;

Η ομάδα των «Αμελέτητων» διοργάνωσε τα φετινά παιχνίδια, Μεγάλο και Παιδικό δίδοντας στους νικητές αντίγραφα του Πύργου του Ρολογιού. Μάλιστα, όταν παρουσιάστηκε την 22/02/08 στους «κυνηγούς» το έπαθλο, ένα γύψινο ομοίωμα του Πύργου του Ρολογιού [Εικ. 1], όλοι το υποδέχτηκαν χειροκροτώντας με ενθουσιασμό.
Οι διοργανωτές είχαν συντάξει ως γρίφο τον επικήδειο για το άδοξο τέλος του Ρολογιού. Αναφερόταν σε κάποιον «ψηλό ευειδή και ευγενή στους τρόπους φίλο, που κατοίκησε στην πόλη σε καιρούς ζοφερούς, που τον «χάσαμε επιστρέφοντας νικητές αγωνιστές για τη λευτεριά», του οποίου το «ένδοξο παρελθόν γνωρίσαμε μόνο από περιγραφές» και κατέληγε: «λυπηρά στέρησις-οδυνηρός χωρισμός».

2. Περιγραφή

Ουσιαστικά το Ρολόι, όπως το αποκαλούσαν οι Ρεθεμνιώτες, ήταν ένας ψηλός ορθογωνικός πύργος. Στην κύρια πλευρά του (νότια) είχε τοποθετηθεί δίσκος ηλιακού ρολογιού με ανάγλυφους λατινικούς αριθμούς, κοσμημένος με παραστάσεις από το ζωδιακό κύκλο [Εικ. 3], όπως επίσης και το λιοντάρι του Αγ. Μάρκου πάνω από το τοξωτό υπέρθυρο. Οι διαστάσεις του ήταν περίπου 6,0χ5,5μ. Είναι άξια λόγου η σπανιότητά του, αφού στην Κρήτη μόνο το Ρέθυμνο είχε ένα ηλιακό ρολόι, σε πύργο ως αρχιτεκτονικό σύνολο. [1]

Εικ. 3 Ο «Τοξότης». Τμήμα από τις ανάγλυφες παραστάσεις ζωδιακού κύκλου στην περιφέρεια του δίσκου πάνω στον Πύργο Ρολογιού [1].
Το θύρωμα του Ρολογιού ήταν παρόμοιο με αυτό της ανατολικής πύλης της Φορτέτζας, από πελεκητούς πωρόλιθους τοποθετημένους κατά ξεχωριστό τρόπο, εναλλάξ σε εξέχουσες και εισέχουσες σειρές. Το ύψος του, 20μ με τον τρούλο, το καθιστούσε το υψηλότερο κτίσμα στο βενετσιάνικο Ρέθυμνο [2].
Η θέση του ήταν στο ύψος της σημερινής οδού Αρκαδίου 222. Αν σήμερα κάποιος μπαίνοντας στο μπαρ «Ρολόι», κοιτάξει το αριστερό μέρος της εισόδου, θα δει εντοιχισμένο τμήμα από το ΒΔ θύρωμα του Πύργου [Εικ. 4].

Εικ. 4 Το μοναδικό σωζόμενο στην αυθεντική του θέση σήμερα τμήμα του Βενετσιάνικου Πύργου
του Ρολογιού (βορειοδυτικό μισό θυρώματος).

3. Λίγα Ιστορικά
Δεν είναι γνωστή με σιγουριά η ακριβής χρονολογία κατασκευής του Ρολογιού, παρά μόνο εκείνη της επιδιόρθωσής του, το 1601 όπως μαρτυρούσε και η σχετική επιγραφή [Εικ. 5]. Στην εποχή των τελευταίων 100 περίπου χρόνων της Βενετοκρατίας, το Ρολόι είχε άμεση επαφή με τη Loggia και την Κρήνη Rimondi, καθώς αποτελούσαν δημόσια κτήρια και γωνιακά σημεία στη Μεγάλη Πλατεία (Piazza) του Ρεθύμνου. Η πλατεία αυτή αποτελούσε το κοινωνικό κέντρο της πόλης και είχε σχεδιαστεί με πρότυπο την περίφημη Piazzeta της Βενετίας. Η Μεγάλη εκείνη Πλατεία της πόλης του Ρεθύμνου, με το Ρολόι της μεγαλόπρεπο, απεικονίζεται και στο γνωστό μας πίνακα Civitas Rethymnæ (αγνώστου καλλιτέχνη, περ.1640), ο οποίος σήμερα βρίσκεται στο Δημαρχείο Ρεθύμνου [Εικ. 6 α,β] [3].

Εικ. 5 Η επιγραφή του θυρώματος του Πύργου Ρολογιού. Συμπληρωμένη από τον G. Gerola αναφέρει: ΠΡΟΣ ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ BEMBO ΥΙΟΥ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΠΟΥ ΜΕ ΤΙΣ ΛΑΜΠΡΕΣ ΤΟΥ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΑ ΜΕΓΙΣΤΑ ΤΗ ΝΗΣΟ ΚΡΗΤΗ ΕΥΕΡΓΕΤΗΣΕ ΩΣ ΠΡΟΚΟΥΡΑΤΟΡΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΚΟΥ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΕΘΥΜΝΙΩΝ – ΑΦΙΕΡΩΝΕΙ- ΣΩΤΗΡΙΟΝ ΕΤΟΣ 1601 ΜΗΝ. ΔΕΚΕΜΒ. [1].

.

Εικ. 6 α) Ο πίνακας Civitas Rethymnæ (ελαιογραφία αγνώστου καλλιτέχνη, 1ο μισό 17ουαι.) που παρουσιάζει την πόλη του Ρεθύμνου κατά την Αναγέννηση. β) λεπτομέρεια που απεικονίζει την Piazza στην οποία διακρίνεται η Loggia και ο Πύργος του Ρολογιού. [3]

.

.

.

Τουρκοκρατία
Κατά την τουρκοκρατία, δημιουργήθηκε ένα επιπλέον οικοδομικό τετράγωνο μεταξύ των σημερινών οδών Διογένη Μοσχοβίτη και Κων/νου Παλαιολόγου καθιστώντας την Μεγάλη Πλατεία έναν απλό δρόμο και το ταλαιπωρημένο από το χρόνο Ρολόι, μέρος των γύρω οικοδομών. Κατά κάποιο τρόπο αυτός ο αποκλεισμός του ίσως το προστάτευσε.
Στα νεότερα χρόνια
Ο σπουδαίος αρχαιολόγος G.Gerola περί το 1900 ήρθε στην Κρήτη επικεφαλής ομάδας για την καταγραφή των μνημείων του Νησιού μας. Φτάνοντας στην παλιά πόλη του Ρεθύμνου βρήκε το Ρολόι του Ρεθύμνου περιτριγυρισμένο από καταστήματα [Εικ. 7]. Την εποχή εκείνη βρισκόταν ανατολικά και δυτικά του Ρολογιού το «Μαγέρικο του Σιμιτζή», το «Σαράφικο του Ανδρουλιδάκη» και νότια ο «Φούρνος του Ροδινού» [Εικ. 8] από τον οντά του οποίου φωτογραφήθηκε το θύρωμα [Εικ. 9]. Ο Gerola επίσης στο έργο του περιλαμβάνει σχέδιο με απεικόνιση ολόκληρου του Πύργου στο δώμα του οποίου εικονίζεται υπαίθρια καμπάνα [Εικ. 10].

Εικ. 7 Τμήμα της μεσημβρινής όψης του Πύργου Ρολογιού πάνω από τα γύρω κτήρια, όπου διακρίνεται ο Λέων του Αγ. Μάρκου της Βενετίας, όπως φωτογραφήθηκε το 1900 από την ομάδα G.Gerola [1].

Εικ. 8 Τοπογραφικό διάγραμμα της ευρύτερης περιοχής του Πύργου του Ρολογιού περί το 1900 [1].

Εικ. 9 Άνω τρίτο τμήμα του μεσημβρινού θυρώματος του Πύργου Ρολογιού, μέχρι την κορυφή περίπου του επιστηλίου, όπως φωτογραφήθηκε περί το 1900 μέσα από τον οντά του «Φούρνου του Ροδινού» από την ομάδα G.Gerola [1].

Εικ. 10 Ο Πύργος του Ενετικού Ρολογιού Ρεθύμνου σε σχεδιαστική απεικόνιση του G.
Gerola. Πηγή εικόνας: [3].

Η επάνοδος…
Το 1939 το Ρολόι έκανε ξανά την εμφάνισή του στο Ρέθυμνο! Ο Δήμος Ρεθύμνου απαλλοτρίωσε τα γύρω του καταστήματα για την επέκταση της σημερινής οδού Αρκαδίου. Έτσι αποκαλύφθηκε το Ρολόι από τις 3 πλευρές του και με το Β.Δ. 10-03-1939 κηρύχθηκε διατηρητέο [1]. Σε αυτή την κατάσταση παρέμεινε κατά τα χρόνια του πολέμου. Στα 1943/44 σε μια φωτογραφία που τράξηξε ο γερμανός ερασιτέχνης φωτογράφος E.Gudrich, φαίνεται το τμήμα του Πύργου του Ρολογιού όπως ήταν μετά τις απαλλωτριώσεις. Η μοναδική αυτή φωτογραφία πρωτοπαρουσιάστηκε στο βιβλίο του Ν.Α. Κοκονά [1] [Εικ. 11α].

Εικ. 11 α) Ο Πύργος του Ενετικού Ρολογιού Ρεθύμνου στη φωτογραφία του E.Gudrich το 1943/44, παρουσιασμένη από τον Ν.Α. Κοκονά [1].

β) Φωτογραφία της ίδιας περιοχής, σήμερα, τραβηγμένη από τη συμβολή διασταύρωση των σημερινών οδών Αρκαδίου- Κών/νου Παλαιολόγου και Ιουλίας Πετυχάκη κοιτάζοντας προς βορρά.

…Και η πτώση
Αρχές του 1945, λίγο μετά την αποχώρηση των γερμανικών δυνάμεων κατοχής από το Ρέθυμνο, λαμβάνεται αιφνιδίως απόφαση για την κατεδάφιση του Πύργου του Ρολογιού. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Πόλης αποφασίζει την καταστροφή του Πύργου του Ρολογιού για να διευκολυνθεί η κίνηση των οχημάτων προς το Λιμάνι…Ξέρετε εκείνο το λιμάνι που εδώ και δεκαετίες πολλοί κατηγορούν τους αρμόδιους ότι το τοποθέτησαν σε λάθος σημείο προς εξυπηρέτηση κάποιων.
Έτσι κι έκανε λοιπόν ο Δήμος Ρεθύμνου, κατεδαφίζοντας τον Πύργο του Ενετικού Ρολογιού, που μετά από 3 αιώνες στην αφάνεια ο ίδιος είχε ξαναφέρει στο φως, λίγα χρόνια πριν. Ειρωνικό είναι πως σήμερα οι κατεδαφίσεις, ακόμα και αυθαιρέτων κατασκευών, κρατούν μήνες. Τότε όμως και μέσα σε μόλις 2 μέρες, τα ογκώδη και με περίσσια τέχνη λαξευμένα αγκωνάρια του, τεμαχίστηκαν και πουλήθηκαν επιτόπου ως οικοδομικά υλικά. Πληροφορίες επίσης αναφέρουν ότι τμήματα του Ρολογιού καταποντίστικαν βαθιά στη θάλασσα (!) ώστε να μην μπορέσει η αρχαιολογική υπηρεσία να το ξαναστήσει, καθώς από το Μάιο του 1940 με διάταγμα του Υπουργείου είχε χαρακτηριστεί ως ιστορικό μνημείο και απαγορευόταν η κατεδάφισή του [4].

4. Κτίσμα – Σύμβολο
Πολλά είναι τα μνημεία της πόλης που χάθηκαν άδοξα και χωρίς σκέψη (Πύλη της Άμμου, Μεγάλη Πόρτα, Χασαπία, Πύργος Σουκουλέ στο λιμάνι, ολική καταστροφή των Τειχών, καταστροφή των τάφων των Ρώσων, κλπ) μα κανένα δεν εξαφανίστηκε με τόσο βίαιο τρόπο, παραβιάζοντας την ίδια την νομοθεσία που επέβαλε την διατήρηση του. Από τότε, η πόλη έχει χορτάσει πια. Οι άνθρωποί της συνήθως περηφανευόμαστε κατά την οικονομική μεγέθυνση, η οποία στηρίζεται δυστυχώς και στην αλλοίωση της φυσιογνωμίας της πόλης και στην αλλοτρίωση της προσωπικότητας των κατοίκων της.
Όλοι σήμερα πλέον κρίνουν ότι εκείνη η κατεδάφιση ήταν μεγάλο λάθος. Ας διορθώσουμε λοιπόν το λάθος εκείνο. Ας αναλάβουμε όλοι μαζί την πρωτοβουλία με στόχο την ανακατασκευή του Πύργου του Ρολογιού όπως ακριβώς ήταν αρχικά.
Αν καταφέρουμε να ανακατασκευάσουμε τον Πύργο του Ρολογιού, θα έχουμε αποκαταστήσει ένα μεγάλο από τα λάθη του παρελθόντος. Η ανακατασκευή αυτή αποτελεί εγχείρημα του οποίου η επιτυχία εξαρτάται από τη συλλογική δραστηριοποίηση και ευαισθητοποίηση κατοίκων, φίλων και αρχόντων του τόπου αυτού. Θα αποτελεί δημιούργημα όλων μας, παντοτινά ρεθεμνιώτικο (όχι όπως τα πλοία π.χ. που έφυγαν, ενώ είχαν αγοραστεί από ρεθεμνιώτες για την πόλη μας …).
Είναι σίγουρο ότι το Ρολόι θα γίνει πόλος έλξης όχι μόνο για την ομορφιά και την αρχιτεκτονική του αλλά και για τον συμβολισμό του, δηλαδή την έμπρακτη απόδειξη ότι μπορούμε να αλλάξουμε νοοτροπία και δείξουμε την αγάπη μας στον τόπο που μας γέννησε και μας φιλοξενεί.

5. Καρναβάλι στο Ρέθυμνο
Ας δούμε το παράδειγμα του Ρεθεμνιώτικου Καρναβάλιού. Φέτος εντυπωσίασε και με τις πληθωρικές εκδηλώσεις που το συνοδεύουν. Είναι άξια η προσφορά συνανθρώπων σε εργασία, προσωπικό χρόνο και κόπο για τη διοργάνωσή του, ώστε να περάσουν και αυτοί καλά και εμείς καλύτερα εκείνες τις μέρες. Εκτιμήθηκε ότι στην πόλη μας βρέθηκαν 70.000 άτομα μόνο το τριήμερο της Αποκριάς. Από ποσότητα κόσμου και εκδηλώσεων κινούμαστε ικανοποιητικότατα…

6. Πέρα από τη Φιέστα
Έρχεται η Καθαρά Δευτέρα ξαναφοράμε τις μάσκες της καθημερινότητας. Ο καθένας περιορίζεται στον ατομικό του μικρόκοσμο, αδιαφορώντας συχνά για ό,τι δεν τον ωφελεί προσωπικά. Γιατί άραγε το πάθος, τον ενθουσιασμό και τη συλλογικότητα του Καρναβαλιού να μην το αξιοποιήσουμε δημιουργώντας κάτι που θα συμβολίζει την αγάπη προς τον τόπο μας, πέρα από προσωπικά συμφέροντα; Άλλωστε, ό,τι μας πικραίνει και μας ενοχλεί σε αυτήν την πόλη, έχει δημιουργηθεί ή έχει απωλεσθεί προς εξυπηρέτηση κάποιου.
Σε αυτήν την εποχή πολλά από τα στολίδια του τόπου μας έχουν χαθεί για πάντα και άλλα ψυχορραγούν ελπίζοντας σε μια χείρα σωτηρίας. Είναι καιρός να παρουσιάσει η πόλη μας κάτι που δεν θα αποτελεί σύμβολο αρχαιολατρίας ή οπισθοδρομικότητας. Κάτι που θα συμβολίζει διαχρονικές αξίες ως βάσεις σε ένα σημερινό νέο ξεκίνημα για την πόλη και τους ανθρώπους της.

7. Προτεινόμενες Θέσεις
Ιδανικό θα ήταν η ανακατασκευή του Ρολογιού να γίνει στην αρχική του θέση, πράγμα όμως πρακτικά δύσκολο για τα σημερινά δεδομένα. Θέσεις για την ανακατασκευή του Ρολογιού μέσα στην Παλιά Πόλη, προτείνουμε τις οι εξής:
1) Τη Νέα Πλατεία της Παλιάς πόλης που σήμερα διαμορφώνεται στην αυλή του Τούρκικου Δημοτικού. Διατηρείται έτσι ιστορική συνάφεια με την Piazza των ενετικών χρόνων, μιας και η πλατεία της Παλιάς Πόλης θα είναι κεντρικός χώρος συνάθροισης και θα μπορούσε κι εκείνη να έχει το Ρολόι της, όπως τα Ενετικά χρόνια.
2) Το χώρο στο τέρμα δεξιά της οδού Αρκαδίου, μπροστά από το Τελωνείο, που σήμερα χρησιμεύει ως πάρκινγκ για δίκυκλα. Ο χώρος αυτός έχει επαφή με τη θάλασσα, όπως είχε και το Ρολόι τότε, είναι ανοικτός στον ορίζοντα και απέχει μόνο λίγα μέτρα από την αρχική θέση του Ρολογιού. Αν π.χ. η τότε Δημοτική αρχή «μετακινούσε» παρακάτω αντί να κατεδαφίσει το Ρολόι, εκείνο θα είχε βρεθεί κάπου στο τέρμα της οδού Αρκαδίου. Και ποιος ξέρει- αν αλλάξουν τα κυκλοφοριακά δεδομένα, να μπορέσουμε κάποτε να «ξαναμετακινήσουμε» το Ρολόι στην αρχική του θέση.
Οι γνώσεις μας είναι αρκετές για τις διαστάσεις [Εικ. 12], την αρχιτεκτονική και τα γλυπτά του και θα ψάξουμε ακόμα περισσότερες, ίσως ακόμη και στη Βενετία, με τη συνδρομή ειδικών. Η σημερινή τεχνολογία σχεδίασης και δομικής επιτρέπει την επακριβή ανακατασκευή σχετικά οικονομικά, γρήγορα και με αντισεισμική επάρκεια.

Εικ. 12 Διαστάσεις του Πύργου Ρολογιού σε κάτοψη και όψη κατά τον Ν.Α.Κοκονά [1].

8. Τι Κάνουμε Λοιπόν
Περιμένουμε την ανταπόκριση από κάθε πολίτη και φορέα που θα ήθελε να συνδράμει. Όχι οικονομικά. Υπάρχουν ήδη σκέψεις για εξεύρεση χρηματικών πόρων και θα αξιολογηθούν συν τω χρόνω. Προς το παρόν προέχει η εκδήλωση ενδιαφέροντος, ο ανοικτός διάλογος και η στήριξη, έστω με ένα μήνυμα συμπαράστασης.
Πρέπει να αναφέρουμε ότι υπάρχουν ακόμα και απόψεις υπέρ της δημιουργίας ηλιακού ρολογιού μοντέρνας αρχιτεκτονικής και είναι ευπρόσδεκτες. Ένα μνημείο που να «θυμίζει» εκείνο τον «ψηλό, ευειδή κύριο». Όμως η μη πιστή ανακατασκευή, θα έχει για πάντα νομιμοποιήσει την τότε κατεδάφιση, σβήνοντας οριστικά τη θύμηση του Ρολογιού με την πικρή και διδακτική ιστορία του.
Ο χρόνος, τον οποίο μετρά κάθε ρολόι καθοδηγούμενο από Γη και Ήλιο, τρέχει να μας προλάβει και πάντα νικά. Είναι ο πιο μεγάλος εχθρός της ύλης. Κάποιες στιγμές ονειρευόμαστε – έστω όσο κρατάει αυτό – ότι εμείς έχουμε εξουσία πάνω του, ότι μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε για να εκφράσουμε συμβολικά την αναγέννηση μιας πόλης. Να ωθήσουμε τη μεταστροφή της νοοτροπίας των κατοίκων της προς την ιδέα της συλλογικής προσφοράς. Η καθημερινότητά μας είναι διάχυτη από τρέχοντα προβλήματα και μέριμνες, η ζωή όμως αποκτά ουσία αν δίνουμε συνέχεια στο όνειρο.

ΝΙκος Γ. ΔασκαλΑκησ
Πολιτικος Μηχ., Master GiS, Ε.Μ.Π.
Μάιος 2008 – nikolasmail@gmail.com

Πηγές–
[1]. Ν.Α. Κοκονάς, (1995), «Το Βενετσιάνικο Ρολόι του Ρεθύμνου – Ένα μνημείο της Κρητικής Αναγέννησης στην πορεία του χρόνου».
[2]. Λευτέρης Σ. Κρυοβρυσανάκης, (2006), «Πανόραμα Ρεθύμνου».
[3]. Μιχάλης Τρούλης, (1998), «Ρέθυμνο, Ιστορία – Περιήγηση – Σύγχρονη Ζωή». Μίτος.
[4]. Εύα Λαδιά, (2008), «Πώς σώθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο κατά την Κατοχή». Εφημερίδα Ρεθεμνιώτικα Νέα 12/13.01.08, σ. 4

Δείτε επίσης, την φωτορεαλιστική απεικόνιση του Ενετικού ρολογιού
της πόλης του Ρεθύμνου από την Netmachine.